جغرافيه در اصل به معناى نقشه است . نقشهء شاخص همان نقشهء معروف مأمون خليفه عباسى است كه ساير نقشه‌ها از روى آن ترسيم شده است . مترادف اين كلمه به مفهوم خاص نقشه ، كلمهء سفره و كلمهء مفرده است . اين دو كلمه در متن كتاب بارها بيان شده است . كاربرد لفظ « صوّرنا . . . رسمنا . . . » توسط او « زهرى » اين معنى را تأكيد مىكند . پيش از اين بيان كرديم كه نويسندهء كتاب نزد قدما كه از او نقل كرده‌اند ، ناشناخته بوده است ، و نيز همهء نسخه برداران از نام مؤلف كتاب بىاطلاع بوده‌اند . تنها نسخهء پاريس نام او را در آغاز كتابش آورده است : ابن « و درست آن ، ابو » عبد اللّه محمد بن ابى بكر الزّهرى ، منسوب به قبيلهء بنى زهرة بن كلاب ، كه در اطراف مكّهء مكرّمه محل خيمه‌گاه آنان بوده است . تعداد زيادى از صحابه و تابعين و محدثين و فقها و قضات در شرق و غرب جهان اسلام از اين قبيله بوده‌اند . نظر غالب اين است كه زهرى از خانواده‌اى اندلسى است ، و اگرچه اين مطلب در منابع بيان نشده است . آن‌چه كه از كتاب او به دست مىآوريم ، اين است كه اندلسى بودن او به لحاظ اين‌كه از اكثر شهرها ديدار كرده و از جزئيات اين شهرها با صيغهء متكلم ياد كرده است ، و آن‌ها را با الفاظ : ديدم و مشاهده كردم و زيارت كردم و جست‌وجو كردم و يافتم و به من گفته شد ، و به من خبر داده شد و سؤال كردم ، آورده است . بارى او بدون ترديد در سراسر اين سرزمين به جست‌وجو پرداخته است و در آن‌جا رشد و نمو كرده و در همان‌جا از دنيا رفته است . ترجيحا او از شهر المريه بوده است ، چون بيش‌تر از اين شهر با ما سخن مىگويد و عنايت خاصى به آن شهر دارد ، و براى اين شهر اهميت خاصى قائل شده است . اين پاره‌اى از مطالبى بود كه در مورد محل زندگى او بيان كرديم . امّا در مورد زمان حيات او بادقت در تاريخ‌هايى كه در متن كتاب خود به كار برده است ، مىتوان آن را « زمان حيات او را » تعيين كرد ، از بين تواريخى كه او آورده است ، با عنايت به دو تاريخ مىتوانيم ، محدودهء زمانى فعاليت‌ها و